• เกิดความปลอดภัยกับผู้รับเหมาเป็นรูปธรรม มีหลักเกณฑ์ วิธีการและแนวปฏิบัติร่วมกันระหว่างตัวแทนของนายจ้างกับผู้รับเหมา
• พัฒนายกระดับพนักงานบังคับบัญชาระดับต้นและพนักงานจัดการ (front line leader, area manager) ให้ใช้องค์ความรู้เชิงบริหารและจิตวิทยาองค์กรมาใช้กำกับดูแลผู้รับเหมา ภายใต้ความมุ่งหวังให้มีความสำเร็จร่วมกัน ผู้รับเหมาเปรียบเหมือนคู่ค้าของบริษัท (partnership) ไม่ใช่เป็นแค่เพียงผู้รับจ้าง
• แนะนำ เทคนิค S-P-E-W วิธีปฏิบัติด้านความปลอดภัย ๔ องค์ประกอบ กับงานกำกับดูแลและบริหารจัดการผู้รับเหมาแบบมืออาชีพ ปฏิบัติได้จริง
• รู้จักวิธีกำกับดูแลและบริหารจัดการผู้รับเหมา ตั้งแต่การติดต่อประสานงาน ผู้รับเหมาเข้าเขตบริษัท การนำเครื่องจักร เครื่องมือ อุปกรณ์ วัสดุ วัตถุดิบ ยานพาหนะ ฯลฯ เข้าเขตบริษัท การอยู่ภายในสถานที่ของผู้ว่าจ้างระหว่างวัน กิจกรรมงานและการออกกลับจากบริษัท

• ผู้รับเหมาลักษณะที่หนึ่ง first tier contractor ผู้รับเหมาลักษณะนี้จะถูกว่าจ้างด้วยระบุขอบเขตของงาน มีช่วงสัญญาว่าจ้างและเงื่อนไขที่แน่นอน พนักงานบังคับบัญชาของบริษัทว่าจ้างสั่งงานได้โดยตรง (company to personal) การทำงานจะเหมือนกับพนักงานของบริษัท

1. เวลาทำงาน ช่วงวันหรือช่วงสัปดาห์เหมือนกับพนักงานบริษัทผู้ว่าจ้าง 
2. บังคับบัญชา สั่งงานและกำกับดูแลด้านความปลอดภัยโดยตรงจากต้นสังกัดของผู้ว่าจ้าง 
3. ใช้กฎระเบียบการปฏิบัติงานเทียบเคียงกับพนักงานของบริษัทว่าจ้าง 
4. หัวหน้างานของผู้ว่าจ้างเป็นกำกับดูแลผู้ปฏิบัติงานโดยตรง 
5. การฝึกอบรมพัฒนา มีความต้องการเหมือนพนักงานในระดับเดียวกัน

• ผู้รับเหมาลักษณะที่สอง second tier contractor ถูกว่าจ้างด้วยระบุขอบเขตของงาน มีช่วงสัญญาว่าจ้างหรือเงื่อนไขที่แน่นอน ผู้ว่าจ้างไม่กำกับดูแลโดยตรงกับพนักงานปฏิบัติการ แต่จะสั่งงานผ่านหัวหน้างานของบริษัทผู้รับเหมา (company to team leader) หัวหน้างานของบริษัทผู้รับเหมาต้องทำงานตามเงื่อนไขว่าจ้าง

1. เวลา ทำงานช่วงวัน ช่วงสัปดาห์ ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขว่าจ้าง
2. กำกับดูแลด้านความปลอดภัยของผู้ปฏิบัติงาน ทำได้ทั้งโดยตรงและกำกับดูแลผ่านหัวหน้างานของบริษัทผู้รับเหมา แต่โดยปกติจะกำกับดูแลผ่านหัวหน้างานของบริษัทผู้รับเหมา
3. สั่งงานผ่านหัวหน้างานของบริษัทผู้รับเหมา 
4. ใช้กฎระเบียบ ข้อบังคับการปฏิบัติงานเหมือนพนักงานและรวมกฎระเบียบที่เป็นลักษณะเฉพาะของผู้รับเหมาด้วย เช่นไม่อนุญาตให้ทำงานที่เกี่ยวข้อง กับพารามิเตอร์ของเครื่องจักรหรือข้อมูลลักษณธจำเพาะ ซึ่งเป็นระดับความลับของบริษัท ฯลฯ เป็นต้น
5. การฝึกอบรมพัฒนา เป็นได้ทั้งสองแบบคือบริษัทผู้ว่าจ้างพัฒนาให้หรือให้บริษัทผู้รับเหมาฝึกอบรมตามลักษณะงานที่ทำหรือตามกฎหมายกำหนด
6. ทำงานในพื้นที่ซึ่งอยู่ในความรับผิดชอบของบริษัทผู้ว่าจ้าง

• ผู้รับเหมาลักษณะที่สาม third tier contractor ว่าจ้างด้วยระบุขอบเขตของงาน มีช่วงสัญญาว่าจ้างและเงื่อนไขที่แน่นอน ผู้ว่าจ้างไม่กำกับดูแลโดยตรง แต่จะกับดูแลผ่านบริษัทต้นสังกัดของผู้รับเหมา (company to company) พื้นที่ทำงานและทรัพยากรที่ใช้ ผู้รับเหมาเป็นผู้จัดหาและบริหารจัดการเองทั้งหมด

1. เวลาทำงานช่วงวัน ช่วงสัปดาห์ เวลาเข้าและเลิกกำหนดเงื่อนไขเป็นของตนเอง ขึ้นอยู่กับบริษัทผู้รับเหมา
2. บริษัทผู้รับเหมาจะกำกับดูแลด้านความปลอดภัยด้วยตนเองตามสัญญาว่าจ้าง หากบริษัทผู้ว่าจ้างต้องการเข้าไปตรวจความปลอดภัยในพื้นที่ ต้องได้รับอนุญาตและมีคนจากบริษัทผู้รับเหมาร่วมด้วย
3. การสั่งงาน มอบหมายงานทำโดยบริษัทผู้รับเหมาเองและถือเป็นเงื่อนไขภายในของบริษัทผู้รับเหมา
4. กฎระเบียบการปฏิบัติงานหรือกฎระเบียบอื่น ผู้รับเหมาต้องกำหนดขึ้นเองและบังคับใช้กับพนักงานในสังกัดด้วยตนเองแต่ต้องไม่ขัดกับสัญญาว่าจ้างและต้องสอดคล้องกับกฎหมาย
5. การ พัฒนาบุคลากร ฝึกอบรม เป็นความรับผิดชอบของบริษัทผู้รับเหมา
6. ไซด์งานแบ่งพื้นที่ให้อยู่ในความรับผิดชอบของผู้รับเหมา การอนุญาตเข้าออกพื้นที่ เป็นความรับผิดชอบของบริษัทผู้รับเหมา 

จะเห็นได้ว่าผู้รับเหมาลักษณะที่หนึ่ง ผู้รับเหมาลักษณะที่สองและผู้รับเหมาลักษณะที่สาม ถูกว่าจ้างเข้ามาทำงานโดยเจตนารมณ์ที่แตกต่างกันออกไป ต้องไม่ลืมข้อเท็จจริงที่ว่า เงื่อนไขและสภาพการทำงานที่แตกต่างกัน อันตรายที่แฝงอยู่ในกระบวนการทำงานก็จะแตกต่างกันไปด้วย ฉะนั้นการกำกับดูแล การตรวจติดตามความปลอดภัยและการบริหารจัดการผู้รับเหมาลักษณะ ๑-๒-๓ ต้องมีเงื่อนไขที่แตกต่างกันไปด้วย 

ระยะเวลาสามสิบปี จากการเก็บข้อมูลโดยสังเขป ในพื้นที่อุตสาหกรรมเขตภาคกลาง พบว่าการใช้ผู้รับเหมาสำหรับงานติดตั้งรื้อถอนนั่งร้าน เกินร้อยละ ๙๐ จะเป็นผู้รับเหมาลักษณะที่ ๒ เพื่อให้ตรงเป้าหมายมากที่สุด ก็จะกล่าวถึงการกำกับดูแลและบริหารจัดการผู้รับเหมาลักษณะนี้เท่านั้น

1. หนดเงื่อนไขว่าจ้างครอบคลุม ๔ องค์ประกอบและประชุมก่อนเริ่มงาน
2. บริษัทผู้รับเหมาเข้ามาทำงานติดตั้งรื้อถอนนั่งร้านตามเงื่อนไขที่กำหนด
3. ตรวจติดตามความปลอดภัยและบันทึก
4. ติดตามการปรับแก้สิ่งผิดปกติจากการตรวจติดตาม

• กำหนดระบบ งานติดตั้งรื้อถอนนั่งร้าน

1. งานติดตั้งรื้อถอนนั่งร้านต้องขออนุญาตทำงาน
2. ต้องติดตั้งตามมาตรฐานและตามกฎหมายซึ่งระบุไว้ในสัญญาว่าจ้าง อื่นใดที่ไม่เป็นไปตามนี้ให้ประสานตัวแทนบริษัทผู้ว่าจ้างก่อนเริ่มงาน

• ช่างนั่งร้าน พนักงานบังคับบัญชาและพนักงานจัดการของบริษัทผู้รับเหมา

A. คุณสมบัติของผู้เกี่ยวข้อง 

1. ช่างช่างนั่งร้าน พนักงานบังคับบัญชา พนักงานจัดการและเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยของบริษัทผู้รับเหมาต้องผ่านการฝึกอบรมและมีประกาศนียบัตร (certificate) ผู้ติดตั้งรื้อถอนนั่งร้าน ระยะเวลาฝึกอบรมไม่ต่ำกว่า ๑๒ ชั่วโมง
2. ช่างนั่งร้าน พนักงานบังคับบัญชาภาคสนามซึ่งกำกับดูแลงานนั่งร้าน ต้องผ่านการฝึกอบรมหลักสูตร ความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงานสำหรับลูกจ้างทั่วไปและลูกจ้างเข้าทำงานใหม่ ตามกฎหมาย
3. ช่างนั่งร้านและพนักงานบังคับบัญชาภาคสนามซึ่งกำกับดูแลงานนั่งร้าน ต้องผ่านการตรวจสุขภาพประจำปีตามที่กฎหมายกำหนด ไม่มีประวัติการเป็นโรคลมชักและอายุไม่เกิน ๕๕ ปี
4. ช่างนั่งร้านและพนักงานบังคับบัญชาภาคสนามซึ่งกำกับดูแลงานนั่งร้าน ต้องเข้าร่วมฝึกอบรมทุกห้าปี ฝึกอบรมแต่ละครั้งมีระยะเวลาไม่ต่ำกว่า ๖ ชั่วโมง
5. พนักงานบังคับบัญชาและพนักงานจัดการของบริษัทผู้รับเหมาต้องเข้าร่วมประชุมหรือเข้าร่วมตรวจติดตามความปลอดภัยตามแผนที่กำหนด

B. อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล พีพีอี 

1. อุปกรณ์ พีพีอีระดับพื้นฐาน ให้อ้างอิงระเบียบปฏิบัติของบริษัทผู้ว่าจ้าง
2. รองเท้า ต้องเป็นพื้นยางธรรมชาติสำหรับทำงานบนที่สูงและผู้ติดตั้งรื้อถอนนั่งร้าน รองเท้าเซฟตี้พื้นแข็งทั่วไปที่ใช้บนพื้นโรงงาน ห้ามใช้ 
3. อุปกรณ์พีพีอีพิเศษเฉพาะงาน ให้ใช้ฮาร์เนสส์แบบเต็มตัวร่วมกับแลนยาร์ดแบบกระตุกหยุด (retractable lanyard) กรณีจะใช้แบบอื่นต้องได้รับอนุญาตจากบริษัทผู้ว่าจ้างซึ่งมีตำแหน่งงานไม่ต่ำกว่าระดับจัดการ

C. อุปกรณ์นั่งร้านและอุปกรณ์ปิดกั้นควบคุมเขตอันตราย

อุปกรณ์นั่งร้าน

1. ไม่อนุญาตใช้นั่งร้านไม้ หรือนำแผ่นปูพื้นซึ่งเป็นไม้เข้ามาในเขตบริษัท
2. อุปกรณ์นั่งร้านต้องได้มาตรฐานและผ่านการตรวจสภาพประจำปี
3. ห้ามนำอุปกรณ์นั่งร้านที่ไม่ได้มาตรฐานหรือไม่ผ่านการตรวจสภาพประจำปี หรือยังไม่ส่งหลักฐานการตรวจสภาพประจำปีเข้ามาในเขตบริษัท
4. อุปกรณ์นั่งร้าน กรณีตรวจสภาพก่อนติดตั้งและมีข้อสังเกตว่าอุปกรณ์มีตำหนิหรือชำรุด ให้ยกเลิกการใช้งานชั่วคราวและนำออกนอกบริษัทหรือจัดเก็บแยกอุปกรณ์ดังกล่าวในที่ควบคุมซึ่งกำหนดไว้ให้และแจ้งให้บริษัทผู้ว่าจ้างทราบเป็นเอกสารอีเลคทรอนิกส์ หากไม่สะดวกจัดเตรียมในรูปอีเลคทรอนิกส์ จะจัดทำเป็นเอกสารแผ่นกระดาษก็ได้
5. ท่อของนั่งร้านท่อประกอบต้องทาสีโทนสว่างระยะจากปลาย ๒๐ เซนติเมตร หากไม่ได้ทาสีโทนสว่างตามเงื่อนไขที่กำหนดนี้ ห้ามนำเข้ามาในเขตบริษัท
6. อนุญาตใช้อุปกรณ์มาตรฐานเท่านั้น ห้ามแปลงสภาพ 

อุปกรณ์ปิดกั้นควบคุมพื้นที่ปฏิบัติงาน

อุปกรณ์ปิดกั้นควบคุมพื้นที่ปฏิบัติงาน เขตติดตั้งรื้อถอน ตรวจหรือใช้นั่งร้าน กฎหมายและงานด้านอาชีวอนามัย ความปลอดภัยฯ ถือว่าเป็นเขตอันตราย ต้องปิดกั้นควบคุมพื้นที่ อุปกรณ์ฯ อาจเป็นรั้วแข็ง แบริเออร์ แถบกั้นขาวแดง ไฟวับวาบ สัญลักษณ์ความปลอดภัย ตาข่ายกันของตกโดยให้พิจารณาใช้ตามผลการประเมินความเสี่ยงหรือการวิเคราะห์ความปลอดภัย การทำงานเกี่ยวกับนั่งร้านจึงต้องเตรียมอุปกรณ์เหล่านี้ให้พร้อมใช้งาน โดยปกติบริษัทผู้ว่าจ้างจะจัดเตรียมให้

D. พื้นที่ทำงาน สภาพแวดล้อมการทำงาน

1. พื้นที่ทำงานซึ่งกำลังติดตั้งรื้อถอน กำลังดำเนินการตรวจสภาพหรืออยู่ระหว่างการใช้นั่งร้าน ให้ปิดกั้นควบคุมพื้นที่ กำหนดเป็นเขตอันตรายและควบคุมการเข้าออก, ในกรณีใช้นั่งร้านใกล้เส้นทางขนถ่ายด้วยรถบรรทุก โฟร์ค-ลิฟท์หรือจักรกลขนถ่ายอื่นที่คล้ายกันนี้ ให้ใช้อุปกรณ์บังคับควบคุมทางจราจรร่วมด้วย เช่นไฟวับวาบ กรวยจราจร ป้ายจำกัดความเร็วในเขตโรงงาน & เขตไซด์งาน ประเภท ๑๐ กิโลเมตรต่อชั่วโมงหรือประเภท ๑๕ กิโลเมตรต่อชั่วโมง ฯลฯ
2. การปรับสภาพแวดล้อมการทำงานให้ปลอดภัยก่อนเริ่มงาน ผู้ปฏิบัติงานบางส่วน อาจคิดว่าทำงานให้แล้วเสร็จก่อนและค่อยปรับสภาพการทำงาน 

ซึ่งกระบวนการคิดเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวนี้ ต้องสอดคล้องกับหลักการควบคุมอันตรายทางด้านสุขศาสตร์อุตสาหกรรมและวิศวกรรมความปลอดภัย การปรับสภาพแวดล้อมการทำงานมุ่งหวังเพื่อป้องกันและควบคุม ไม่ให้อุบัติเหตุเกิดกับผู้ที่จะเข้าไปทำงาน ฉะนั้นต้องทำก่อนเริ่มงานและหลังจากงานแล้วเสร็จให้ดำเนินการอีกครั้งหนึ่ง ตัวอย่างเช่น 

• พื้นที่ ซึ่งจะเข้าไปทำงานสกปรก ลื่น ไม่เป็นระเบียบ ของวางระเกะระกะหรือมีของแข็งทรงป่องอยู่บนพื้น ปรับสภาพให้ปลอดภัยโดยจัดการกับอันตรายแฝงเหล่านี้ ก่อนเริ่มงาน
• แสงสว่างไม่พอ ก็ให้ติดตั้งอุปกรณ์ส่องสว่างให้เหมาะสมกับสภาพการทำงาน เหมาะสมกับสภาพงานหมายความว่าส่องสว่างมองเห็นสภาพการทำงานได้ชัดเจน หากต้องการข้อมูลด้านกฎหมาย ให้อ้างอิงประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่องมาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง
• พื้นที่คับแคบ ซึ่งในบางสภาพการทำงานสามารถปรับแก้ได้ ตัวอย่างเช่นสามารถถอดรั้วแข็งออกชั่วคราวได้ ก็ให้ถอดออกก่อนและประกอบกลับหลังจากงานแล้วเสร็จ
• บรรยากาศมีไอ ละออง ฝุ่นควัน ให้พิจารณาปรับสภาพการทำงานโดยใช้พัดลมระบายอากาศ
• เส้นทางบางช่วงซึ่งต้องใช้ขนย้ายอุปกรณ์ มีความต่างระดับอาจเกิดเหตุผู้ปฏิบัติงานตกลงไปด้านล่าง ก็ให้ปรับสภาพโดยติดต้องรั้วแข็งเป็นการชั่วคราว เพิ่มการส่องสว่างเฉพาะพื้นที่ต่างระดับนั้น ฯลฯ เป็นต้น 

อ่านต่อ-ตอนที่หก การกำกับดูแลผู้รับเหมา งานนั่งร้าน หน้า ๒ : คลิ๊กตรงนี้